Home

Gordianus III

Marcus Antonius Gordianus was de 13-jarige zoon van Antonia Gordiana, de dochter van Gordianus I Africanus. Gordianus I was samen met zijn zoon Gordianus II en met instemming van de senaat in opstand gekomen tegen het bewind van Maximinus de Thracier. De beide Gordianii werden echter bij Carthago verslagen door de gouverneur van het aangrenzende Numidia die loyaal bleef aan Maximinus. Toen het nieuws van hun nederlaag en dood Rome bereikte werden de senatoren Pupienus en Balbinus tot keizer benoemd om de strijd tegen het bewind van Maximinus voort te zetten. Dit was zeer tegen de zin van het volk die de kleinzoon van Gordianus, ook Gordianus genaamd, graag als keizer hadden gezien. Het kwam tot grote ongeregeldheden in de stad die pas afzwakten nadat Gordianus Caesar werd gemaakt. Pupienus trok vervolgens Maximinus tegemoet terwijl Balbinus ter verdediging van de stad in Rome achter bleef. Het bleek niet nodig voor Pupienus om in actie te komen want Maximinus werd tijdens het beleg van de stad Aquilea door zijn eigen soldaten vermoord. Pupienus keerde terug naar Rome waar de situatie inmiddels was geëscaleerd tussen de senaat, het volk en het leger. Ook ontstond onenigheid tussen Pupienus en Balbinus zelf die elkaar van een moordaanslag gingen verdenken. Zij werden beiden uiteindelijk in juli 238 door de pretoriaanse garde vermoord die ontevreden was over de benoeming van twee senatorenkeizers en vreesden voor impopulaire maatregelen richting hun kant. Na de moord werd de jonge Gordianus door de pretorianen tot keizer uitgeroepen en is tegenwoordig bekend als Gordianus III. Na mei 241 werd ene Timesitheus als praefectus praetorio (pretoriaans prefect) aangesteld met wiens dochter, Sabinia Tranquillina, Gordianus in mei 241 was gehuwd. Gordianus regering was een onrustige, hij moest een opstand in Africa neerslaan en ook aan de Donau grens was het onrustig. De grootste dreiging kwam echter uit Persia, Shapur I had zijn vader Ardashir I opgevolgd en was bezig met een agressieve expansie politiek met als doel om het Perzische rijk in zijn oude glorie te herstellen. Gordianus ging rond 243 op campagne in het oosten waarbij onder leiding van schoonvader Thimesitheus de Perzen terug over de Eufraat werden gedreven en een zware slag werd toegebracht in de slag bij Resaena (243) waarna Carrhae en Nisibis weer in Romeinse handen kwamen. In het oosten overleed Timesitheus echter aan waarschijnlijk een ziekte. De tweede pretoriaanse prefect, Julius Priscus, wist van Gordianus gedaan te krijgen dat zijn broer Philippus als diens opvolger werd aangesteld. In 244 overleed ook Gordianus in het oosten, hoe is niet precies bekend. De Perzen claimden dat hij bij de slag om Misiche, het tegenwoordige Fallujah in noord Irak, werd gedood. In de "Res Gestae Divi Saporis" wordt zijn dood als volgt omschreven: "toen wij (Shapor I) nog maar pas het rijk regeerden bracht Gordianus Caesar in het hele rijk een leger bijeen vanuit het rijk van de Gothen en de Germanen en marcheerde naar Babylonia [Assyrie] (Asuristan), tegen het rijk van Iran en tegen ons. Op de grens van Babylonia, bij Misikhe, volgde een frontale aanval. Gordianus Caesar werd gedood en het Romeinse leger vernietigd. En de Romeinen maakten Philippus Caesar". Een andere bron die de dood van Gordianus beschrijft is de auteur van boek XI (XIII) uit de reeks die bekend staat als de Sibyllijnse Orakels. Hier wordt geschreven: "een soldatenkoning, onverzadigbaar in oorlog, marcherend tegen de Assyriers, een nieuwe Mars, die zal doorstoten tot aan de diepe zilveren stroom van de Eufraat, die daartoe een klein oorlogszuchtig leger..... (ten gevolge van ignorantie), door zijn vriend verlaten, zal hij vallen in de rangen, geraakt door het brandende ijzer". Een deel van deze zogenaamde profetie is onduidelijk en blijkbaar slecht te vertalen. Het lijkt er op alsof Gordianus door ignorantie de vijand had onderschat en met een te klein leger de aanval had ingezet. Hij werd in de steek gelaten door de rest van zijn leger (onder bevel van Philippus?) en werd in de pan gehakt.

De Romeinse versie vermeld dat hij bij Circesium langs de Eufraat is gestorven aan een ziekte. Deze versie is waarschijnlijk een rookgordijn om de desastreus verlopen laatste veldslag tegen Shapur I te verdoezelen waarbij een Romeins keizer werd gedood, het leger (Philippus) faalde om hem bij te staan en na afloop een dure aftocht moest worden gekocht voor de restanten van het leger. Een korte vermelding van de dood van Gordianus is te lezen bij Porphyrius, helaas zonder details. Hij schreef in zijn stuk over het leven van de filosoof Plotinus het volgende: "Vanaf die dag volgde hij (Plotinus) Ammonius constant en onder zijn leiding maakte hij zoveel vooruitgang in filosofie dat hij begerig werd om de Perzische gebruiken te leren kennen en de gebruiken onder de Indiers. Nu was het zo dat keizer Gordianus in die tijd een campagne aan het voorbereiden was tegen de Perzen. Plotinus ging in het leger en ging mee op expeditie. Hij was toen 38 jaar en had 11 jaar doorgebracht met Ammonius. Toen Gordianus werd gedood in Mesopotamia, kon Plotinus alleen met de grootste moeite veilig terugkeren naar Antiochia". De geheimzinnigheid rond de werkelijke gebeurtenissen in het oosten is er de oorzaak van dat er diverse verhalen de ronde gingen doen. Om Philippus in een kwaad daglicht te stellen kunnen de opvolgende keizers en de historici, al dan niet onder druk gezet door latere regimes, de feiten verder hebben verdraaid in hun voordeel. Zo zou er een opstand zijn veroorzaakt door Philippus die met opzet de proviandering van het leger zou hebben gesaboteerd waarna Gordianus door de ontevreden troepen werd vermoord. Philippus kon hem daarna zelf als keizer opvolgen.

Het jaar IIII (juli 242 - juli 243) van Gordianus kent vele speciale keerzijde typen. Mogelijk zijn deze typen geslagen toen Gordianus Viminacium aan deed tijdens zijn reis naar het oosten om de Perzen uit Mesopotamie te verdrijven. Er komen ook typen voor waarbij de hoofden van Gordianus en zijn vrouw Tranquillina boven op de veldtekens prijken en een type waarbij Moesia een konijn of haas bij de poten vast heeft. Hazen en konijnen staan bekend als een symbool voor vruchtbaarheid. Mogelijk was Tranquillina rond deze tijd zwanger of hoopte men op een toekomstige zwangerschap. Er wordt namelijk wel verondersteld dat Tranquillina een dochter kreeg kort na de dood van Gordianus.


Literatuur:

De Engelse vertaling van Ab excessu divi Marci (vanaf de dood van Marcus Aurelius) van de antieke schrijver Herodianus van Antiochia. Te lezen op: www.livius.org.

Engelse vertaling van de "Res Gestae Divi Saporis" gebaseerd op de originele tekst in het Parthisch en Middel Perzisch door M. Sprengling. Als bron is de losse vertaling gebruikt gepubliceert door Warren Soward.

De Sibyllijnse Orakels, vertaald naar het Engels vanuit het Grieks door Milton Spenser Terry, 1890.

Porphyrius, biografie van Plotinus, geschreven in de 3e eeuw.

De munten van Gordianus uit Viminacium


Geslagen denominaties: as, dupondius, sestertius en piedfort

De assen hebben een portret met een lauwerkrans terwijl de dupondii een portret hebben waarbij de keizer is getooid met een stralenkroon. Het verschil in gewicht tussen assen en dupondii is soms zeer klein. Waarschijnlijk kwam hun verschil in waarde vooral tot stand door de gebruikte materiaal soort. De sestertii op hun beurt zijn groter en zwaarder en hebben weer een portret met een lauwerkrans.

Voorkomende jaarcijfers:

AN I, gebruikt van juli 239 t/m juli 240.
AN II, gebruikt van juli 240 t/m juli 241.
AN III, gebruikt van juli 241 t/m juli 242.
AN IIII, gebruikt van juli 242 t/m juli 243.
AN V, gebruikt van juli 243 t/m februari 244.

Voorkomende tekstvarianten op de voorzijde:

A: IMP CAES M ANT GORDIANVS AVG
B: IMP CAES M ANT GORDIANVS VAG
C: IMP GORDIANVS PIVS FEL AVG
D: IMP GORDIANVS PIVS FEL AVGVST

Voorkomende tekstvarianten op de keerzijde:

a: PMSCO - LVIM
b: PMSC - OLVIM
c: PMSCO - LIVM
d: PMSCOLVIM
e: PMS - C - O - LVIM
f: PMS - CO - LVIM


AN I
As ANNO I - 239/240 - Pick 73 - Varbanov 103
Particuliere collectie

Gewicht: 4,22 gram
Diameter: 21 mm

Voorzijde: Gordianus III naar rechts met lauwerkrans, deel van paludamentum (mantel) zichtbaar gedragen over borstpantser.

Tekst: (A:) IMP CAES M ANT GORDIANVS AVG (IMPERATOR CAESAR MARCVS ANTONIVS GORDIANVS AVGVSTVS) - Veldheer, keizer Marcus Antonius Gordianus Augustus.

Keerzijde: Vrouw (Moesia) naar links gewend, zij houd haar rechterhand boven een stier en haar linkerhand boven een leeuw.

Tekst: (a:) PMSCO - LVIM (PROVINCIA MOESIA SVPERIOR COLONIA VIMINACIVM) - Provincie Moesia superior kolonie Viminacium.

Afsnede: AN .I. (ANNO .I.) - jaar 1 (239/240).
Dupondius ANNO I - 239/240 - Pick 72 - Varbanov 104
Particuliere collectie

Gewicht: 6,19 gram
Diameter: 22 mm

Voorzijde: Gordianus III naar rechts met stralenkroon, deel van paludamentum (mantel) zichtbaar gedragen over borstpantser.

Tekst: (A:) IMP CAES M ANT GORDIANVS AVG (IMPERATOR CAESAR MARCVS ANTONIVS GORDIANVS AVGVSTVS) - Veldheer, keizer Marcus Antonius Gordianus Augustus.

Keerzijde: Vrouw (Moesia) naar links gewend, zij houd haar rechterhand boven een stier en haar linkerhand boven een leeuw.

Tekst: (a:) PMSCO - LVIM (PROVINCIA MOESIA SVPERIOR COLONIA VIMINACIVM) - Provincie Moesia superior kolonie Viminacium.

Afsnede: AN .I. (ANNO .I.) - jaar 1 (239/240).
Sestertius ANNO I - 239/240 - Pick 71 - Varbanov 102
Particuliere collectie

Gewicht: 17,17 gram
Diameter: 31,57 mm

Voorzijde: Gordianus III naar rechts met lauwerkrans, deel van paludamentum (mantel) zichtbaar gedragen over borstpantser.

Tekst: (A:) IMP CAES M ANT GORDIANVS AVG (IMPERATOR CAESAR MARCVS ANTONIVS GORDIANVS AVGVSTVS) - Veldheer, keizer Marcus Antonius Gordianus Augustus.

Keerzijde: Vrouw (Moesia) naar links gewend, zij houd haar rechterhand boven een stier en haar linkerhand boven een leeuw.

Tekst: (a:) PMSCO - LVIM (PROVINCIA MOESIA SVPERIOR COLONIA VIMINACIVM) - Provincie Moesia superior kolonie Viminacium.

Afsnede: AN .I. (ANNO .I.) - jaar 1 (239/240).

Opmerking: Deze sestertius uit het jaar I heeft een afwijkend portret van Gordianus III. Mogelijk is dit een eerste emissie waarbij men nog niet precies wist hoe de jonge keizer er uit zag.

Sestertius ANNO I - 239/240 - Pick 71 - Varbanov 102

Classical Numismatic Group

Gewicht: 18,98 gram
Diameter: 31 mm

Voorzijde: Gordianus III naar rechts met lauwerkrans, deel van paludamentum (mantel) zichtbaar gedragen over borstpantser.

Tekst: (A:) IMP CAES M ANT GORDIANVS AVG (IMPERATOR CAESAR MARCVS ANTONIVS GORDIANVS AVGVSTVS) - Veldheer, keizer Marcus Antonius Gordianus Augustus.

Keerzijde: Vrouw (Moesia) naar links gewend, zij houd haar rechterhand boven een stier en haar linkerhand boven een leeuw.

Tekst: (a:) PMSCO - LVIM (PROVINCIA MOESIA SVPERIOR COLONIA VIMINACIVM) - Provincie Moesia superior kolonie Viminacium.

Afsnede: AN .I. (ANNO .I.) - jaar 1 (239/240).

Home



AN II
As ANNO II - 240/241 - Pick 78 - Varbanov 110
Roma Numismatics

Gewicht: 4,82 gram
Diameter: 22 mm

Voorzijde: Gordianus III naar rechts met lauwerkrans, deel van paludamentum (mantel) zichtbaar gedragen over borstpantser.

Tekst: (A:) IMP CAES M ANT GORDIANVS AVG (IMPERATOR CAESAR MARCVS ANTONIVS GORDIANVS AVGVSTVS) - Veldheer, keizer Marcus Antonius Gordianus Augustus.

Keerzijde: Vrouw (Moesia) naar links gewend, zij houd haar rechterhand boven een stier en haar linkerhand boven een leeuw.

Tekst: (a:) PMSCO - LVIM (PROVINCIA MOESIA SVPERIOR COLONIA VIMINACIVM) - Provincie Moesia superior kolonie Viminacium.

Afsnede: AN .I.I. (ANNO .I.I.) - jaar 2 (240/241).
As ANNO II - 240/241 - Pick 78 var. - Varbanov 110
Klassische munzen
Antike Numismatik Dr. M. Brandt

Gewicht: 5,78 gram
Diameter: 21 mm

Voorzijde: Gordianus III naar rechts met lauwerkrans, deel van paludamentum (mantel) zichtbaar gedragen over borstpantser.

Tekst: (A:) IMP CAES M ANT GORDIANVS AVG (IMPERATOR CAESAR MARCVS ANTONIVS GORDIANVS AVGVSTVS) - Veldheer, keizer Marcus Antonius Gordianus Augustus.

Keerzijde: Vrouw (Moesia) naar links gewend, zij houd haar rechterhand boven een stier en haar linkerhand boven een leeuw.

Tekst: (c:) PMSCO - LIVM (PROVINCIA MOESIA SVPERIOR COLONIA VIMINACIVM) - Provincie Moesia superior kolonie Viminacium.

Afsnede: AN .I.I. (ANNO .I.I.) - jaar 2 (240/241).

Opmerking: Op deze munt is goed te zien waarom zij deze typen "keizer met paludamentum van achter gezien" worden genoemd. De schouder van Gordianus is goed te zien en wijst wat naar voren zodat het lijkt alsof de keizer iets met zijn rug naar de toeschouwe is gedraaid en zijn hoofd wat naar rechts heeft gedraaid. Verder heeft deze munt de stempelsnijdersfout IVM in plaats van VIM.
As ANNO II - 240/241 - Pick 78 var. - Varbanov 110
Collectie Scottatlaw op
Tantalus coin registry

Gewicht: 4,82 gram
Diameter: 20 mm

Voorzijde: Gordianus III naar rechts met lauwerkrans, deel van paludamentum (mantel) zichtbaar gedragen over borstpantser.

Tekst: (A:) IMP CAES M ANT GORDIANVS AVG (IMPERATOR CAESAR MARCVS ANTONIVS GORDIANVS AVGVSTVS) - Veldheer, keizer Marcus Antonius Gordianus Augustus.

Keerzijde: Vrouw (Moesia) naar links gewend, zij houd haar rechterhand boven een stier en haar linkerhand boven een zittende leeuw.

Tekst: (c:) PMSCO - LVIM (PROVINCIA MOESIA SVPERIOR COLONIA VIMINACIVM) - Provincie Moesia superior kolonie Viminacium.

Afsnede: AN .I.I (ANNO .I.I) - jaar 2 (240/241).

Opmerking: Op deze munt is de leeuw niet staand maar hij zit. Tevens ontbreekt de laatste punt achter het jaar.
As ANNO II - 240/241 - Pick 78 var. - Varbanov - (verg.110)
Gewicht: 4,82 gram
Diameter: 20 mm

Voorzijde: Gordianus III naar rechts met lauwerkrans, type met zogenaamde naakte buste, paludamentum is alleen deels te zien op de meest verre schouder.

Tekst: (A:) IMP CAES M ANT GORDIANVS AVG (IMPERATOR CAESAR MARCVS ANTONIVS GORDIANVS AVGVSTVS) - Veldheer, keizer Marcus Antonius Gordianus Augustus.

Keerzijde:Vrouw (Moesia) naar links gewend, zij houd haar rechterhand boven een stier en haar linkerhand boven een leeuw.

Tekst: (b:) PMSC - OLVIM (PROVINCIA MOESIA SVPERIOR COLONIA VIMINACIVM) - Provincie Moesia superior kolonie Viminacium.

Afsnede: AN II (ANNO II) - jaar 2 (240/241).

Opmerking: Type met zogenaamde "naakte buste". Verder heeft dit type op de keerzijde geen punten tussen de jaarcijfers.
Dupondius ANNO II - 240/241 - Pick 77 var. Varbanov 109
Gewicht: 6,70 gram
Diameter: 21,5 mm

Voorzijde: Gordianus III naar rechts met stralenkroon, deel van paludamentum (mantel) zichtbaar gedragen over borstpantser.

Tekst: (A:) IMP CAES M ANT GORDIANVS AVG (IMPERATOR CAESAR MARCVS ANTONIVS GORDIANVS AVGVSTVS) - Veldheer, keizer Marcus Antonius Gordianus Augustus.

Keerzijde: Vrouw (Moesia) naar links gewend, zij houd haar rechterhand boven een stier en haar linkerhand boven een leeuw.

Tekst: (a:) PMSCO - LVIM (PROVINCIA MOESIA SVPERIOR COLONIA VIMINACIVM) - Provincie Moesia superior kolonie Viminacium.

Afsnede: AN II (ANNO II) - jaar 2 (240/241).

Opmerking: De stier naast Moesia heeft de linkerpoot omhoog in een "lopende" houding.

Dupondius ANNO II - 240/241 - Pick 77 var. Varbanov 109
Classical Numismatic Group

Gewicht: 8,51 gram
Diameter: 22 mm
Voorzijde: Gordianus III naar rechts met stralenkroon, deel van paludamentum (mantel) zichtbaar gedragen over borstpantser.

Tekst: (A:) IMP CAES M ANT GORDIANVS AVG (IMPERATOR CAESAR MARCVS ANTONIVS GORDIANVS AVGVSTVS) - Veldheer, keizer Marcus Antonius Gordianus Augustus.

Keerzijde: Vrouw (Moesia) naar links gewend, zij houd haar rechterhand boven een stier en haar linkerhand boven een leeuw.

Tekst: (a:) PMSCO - LVIM (PROVINCIA MOESIA SVPERIOR COLONIA VIMINACIVM) - Provincie Moesia superior kolonie Viminacium.

Afsnede: AN II (ANNO II) - jaar 2 (240/241).

Opmerking: De stier naast Moesia staat met beide voorpoten op de grond.
Dupondius ANNO II - 240/241 - Pick 77 var. - Varbanov 109 var.
Collectie Scottatlaw op
Tantalus coin registry

Gewicht: 5,80 gram
Diameter: 24 mm

Voorzijde: Gordianus III naar rechts met lauwerkrans, deel van paludamentum (mantel) zichtbaar gedragen over borstpantser.

Tekst: (B:) IMP CAES M ANT GORDIANVS VAG (IMPERATOR CAESAR MARCVS ANTONIVS GORDIANVS AVGVSTVS) - Veldheer, keizer Marcus Antonius Gordianus Augustus.

Keerzijde: Vrouw (Moesia) naar links gewend, zij houd haar rechterhand boven een stier en haar linkerhand boven een leeuw.

Tekst: (a:) PMSCO - LVIM (PROVINCIA MOESIA SVPERIOR COLONIA VIMINACIVM) - Provincie Moesia superior kolonie Viminacium.

Afsnede: AN .I.I. (ANNO .I.I.) - jaar 2 (240/241).

Opmerking: Deze munt heeft de stempelsnijdersfout VAG in plaats van AVG.
Dupondius ANNO II - 240/241 - Pick 77 var. - Varbanov 109 var.
Particuliere collectie

Gewicht: 6,84 gram
Diameter: 23,88 mm

Voorzijde: Gordianus III naar rechts met lauwerkrans, deel van paludamentum (mantel) zichtbaar gedragen over borstpantser.

Tekst: (A:) IMP CAES M ANT GORDIANVS AVG (IMPERATOR CAESAR MARCVS ANTONIVS GORDIANVS AVGVSTVS) - Veldheer, keizer Marcus Antonius Gordianus Augustus.

Keerzijde: Vrouw (Moesia) naar links gewend, zij houd haar rechterhand boven een stier en haar linkerhand boven een ZITTENDE leeuw.

Tekst: (b:) PMSC - OLVIM (PROVINCIA MOESIA SVPERIOR COLONIA VIMINACIVM) - Provincie Moesia superior kolonie Viminacium.

Afsnede: AN .I.I. (ANNO .I.I.) - jaar 2 (240/241).

Opmerking: Op deze munt is geen gaande leeuw afgebeeld rechts naast Moesia maar een ZITTENDE leeuw.
Sestertius ANNO II - 240/241 - Pick 76 - Varbanov 108
Gewicht: 16,23 gram
Diameter: 30 mm

Voorzijde: Gordianus III naar rechts met lauwerkrans, deel van paludamentum (mantel) zichtbaar gedragen over borstpantser.

Tekst: (A:) IMP CAES M ANT GORDIANVS AVG (IMPERATOR CAESAR MARCVS ANTONIVS GORDIANVS AVGVSTVS) - Veldheer, keizer Marcus Antonius Gordianus Augustus.

Keerzijde: Vrouw (Moesia) naar links gewend, zij houd haar rechterhand boven een stier en haar linkerhand boven een leeuw.

Tekst: (a:) PMSCO - LVIM (PROVINCIA MOESIA SVPERIOR COLONIA VIMINACIVM) - Provincie Moesia superior kolonie Viminacium.

Afsnede: AN II (ANNO II) - jaar 2 (240/241).
Sestertius ANNO II - 240/241 - Pick 76 var. - Varbanov - (Verg. 108)
Classical Numismatic Group

Gewicht: 17,88 gram
Diameter: 31 mm

Voorzijde: Gordianus III naar rechts met lauwerkrans, type met zogenaamde naakte buste, paludamentum is alleen deels te zien op de meest verre schouder.

Tekst: (A:) IMP CAES M ANT GORDIANVS AVG (IMPERATOR CAESAR MARCVS ANTONIVS GORDIANVS AVGVSTVS) - Veldheer, keizer Marcus Antonius Gordianus Augustus.

Keerzijde: Vrouw (Moesia) naar links gewend, zij houd haar rechterhand boven een stier en haar linkerhand boven een leeuw.

Tekst: (a:) PMSCO - LVIM (PROVINCIA MOESIA SVPERIOR COLONIA VIMINACIVM) - Provincie Moesia superior kolonie Viminacium.

Afsnede: AN II (ANNO II) - jaar 2 (240/241).

Opmerking: Type met zogenaamde "naakte buste". Verder heeft dit type op de keerzijde de onderbreking CO - L en geen punten tussen de jaarcijfers.
Sestertius ANNO II - 240/241 - Pick 76 var. - Varbanov - (Verg. 108)

Compagnie General
de la Bourse

Gewicht: 20,05 gram
Diameter: 31 mm

Voorzijde: Gordianus III naar rechts met lauwerkrans, type met zogenaamde naakte buste, paludamentum is alleen deels te zien op de meest verre schouder.

Tekst: (A:) IMP CAES M ANT GORDIANVS AVG (IMPERATOR CAESAR MARCVS ANTONIVS GORDIANVS AVGVSTVS) - Veldheer, keizer Marcus Antonius Gordianus Augustus.

Keerzijde: Vrouw (Moesia) naar links gewend, zij houd haar rechterhand boven een stier en haar linkerhand boven een leeuw.

Tekst: (b:) PMSC - OLVIM (PROVINCIA MOESIA SVPERIOR COLONIA VIMINACIVM) - Provincie Moesia superior kolonie Viminacium.

Afsnede: AN .I.I. (ANNO .I.I.) - jaar 2 (240/241).

Opmerking: Type met zogenaamde "naakte buste". Verder heeft dit type op de keerzijde een andere onderbreking namelijk C - OL en heeft wel punten tussen de jaarcijfers.

Home



AN III
Dupondius ANNO III - 241/242 - Pick 80 - Varbanov 113
Gewicht: 8,09 gram
Diameter: 24 mm

Voorzijde: Gordianus III naar rechts met stralenkroon, deel van paludamentum (mantel) zichtbaar gedragen over borstpantser.

Tekst: (A:) IMP CAES M ANT GORDIANVS AVG (IMPERATOR CAESAR MARCVS ANTONIVS GORDIANVS AVGVSTVS) - Veldheer, keizer Marcus Antonius Gordianus Augustus.

Keerzijde: Vrouw (Moesia) naar links gewend, zij houd haar rechterhand boven een stier en haar linkerhand boven een leeuw.

Tekst: (b:) PMSC - OLVIM (PROVINCIA MOESIA SVPERIOR COLONIA VIMINACIVM) - Provincie Moesia superior kolonie Viminacium.

Afsnede: AN .I.I.I. (ANNO .I.I.I.) - jaar 3 (241/242).

Opmerking: De voorzijde tekst op deze munt is van het eerste type zonder PIVS FELIX.

Dupondius ANNO III - 241/242 - Pick 80 var. - Varbanov 113
Gewicht: 7,88 gram
Diameter: 23 mm

Voorzijde: Gordianus III naar rechts met stralenkroon, deel van paludamentum (mantel) zichtbaar gedragen over borstpantser.

Tekst: (A:) IMP CAES M ANT GORDIANVS AVG (IMPERATOR CAESAR MARCVS ANTONIVS GORDIANVS AVGVSTVS) - Veldheer, keizer Marcus Antonius Gordianus Augustus.

Keerzijde: Vrouw (Moesia) naar links gewend, zij houd haar rechterhand boven een stier en haar linkerhand boven een leeuw.

Tekst: (d:) PMSCOLVIM (PROVINCIA MOESIA SVPERIOR COLONIA VIMINACIVM) - Provincie Moesia superior kolonie Viminacium.

Afsnede: AN .I.I.I. (ANNO .I.I.I.) - jaar 3 (241/242).

Opmerking: De voorzijde tekst op deze munt is van het eerste type zonder PIVS FELIX. De munt heeft op de keerzijde geen onderbreking in de tekst. De O is boven het hoofd van Moesia geplaatst.
Dupondius ANNO III - 241/242 - Pick 82 - Varbanov 116
Classical Numismatic Group

Gewicht: 6,55 gram
Diameter: 23 mm

Voorzijde: Gordianus III naar rechts met stralenkroon, deel van paludamentum (mantel) zichtbaar gedragen over borstpantser.

Tekst: (C:) IMP GORDIANVS PIVS FEL AVG (IMPERATOR GORDIANVS PIVS FELIX AVGVSTVS) - Veldheer Gordianus Augustus.

Keerzijde: Vrouw (Moesia) naar links gewend, zij houd haar rechterhand boven een stier en haar linkerhand boven een leeuw.

Tekst: (d:) PMSC - OLVIM (PROVINCIA MOESIA SVPERIOR COLONIA VIMINACIVM) - Provincie Moesia superior kolonie Viminacium.

Afsnede: AN .I.I.I. (ANNO .I.I.I.) - jaar 3 (241/242).

Opmerking: De voorzijde tekst op deze munt is van het tweede type met PIVS FELIX.
Sestertius ANNO III - 241/242 - Pick 79 - Varbanov 112
Classical Numismatic Group

Gewicht: 17,76 gram
Diameter: 30 mm

Voorzijde: Gordianus III naar rechts met lauwerkrans, deel van paludamentum (mantel) zichtbaar gedragen over borstpantser.

Tekst: (A:) IMP CAES M ANT GORDIANVS AVG (IMPERATOR CAESAR MARCVS ANTONIVS GORDIANVS AVGVSTVS) - Veldheer, keizer Marcus Antonius Gordianus Augustus.

Keerzijde: Vrouw (Moesia) naar links gewend, zij houd haar rechterhand boven een stier en haar linkerhand boven een leeuw.

Tekst: (b:) PMSC - OLVIM (PROVINCIA MOESIA SVPERIOR COLONIA VIMINACIVM) - Provincie Moesia superior kolonie Viminacium.

Afsnede: AN III (ANNO III) - jaar 3 (241/242).

Opmerking: Deze munt heeft een wat afwijkend, nors portret van Gordianus.
Sestertius ANNO III - 241/242 - Pick 79 - Varbanov 112
Gewicht: 18,22 gram
Diameter: 30 mm

Voorzijde: Gordianus III naar rechts met lauwerkrans, deel van paludamentum (mantel) zichtbaar gedragen over borstpantser.

Tekst: (A:) IMP CAES M ANT GORDIANVS AVG (IMPERATOR CAESAR MARCVS ANTONIVS GORDIANVS AVGVSTVS) - Veldheer, keizer Marcus Antonius Gordianus Augustus.

Keerzijde: Vrouw (Moesia) naar links gewend, zij houd haar rechterhand boven een stier en haar linkerhand boven een leeuw.

Tekst: (b:) PMSC - OLVIM (PROVINCIA MOESIA SVPERIOR COLONIA VIMINACIVM) - Provincie Moesia superior kolonie Viminacium.

Afsnede: AN .I.I.I. (ANNO .I.I.I.) - jaar 3 (241/242).
Sestertius ANNO III - 241/242 - Pick 81 - Varbanov 115
Gewicht: 17,96 gram
Diameter: 31 mm

Voorzijde: Gordianus III naar rechts met lauwerkrans, deel van paludamentum (mantel) zichtbaar gedragen over borstpantser.

Tekst: (C:) IMP GORDIANVS PIVS FEL AVG (IMPERATOR GORDIANVS PIVS FELIX AVGVSTVS) - Veldheer Gordianus, plichstgetrouw en zegebrengend Augustus.

Keerzijde: Vrouw (Moesia) naar links gewend, zij houd haar rechterhand boven een stier en haar linkerhand boven een leeuw.

Tekst: (b:) PMSC - OLVIM (PROVINCIA MOESIA SVPERIOR COLONIA VIMINACIVM) - Provincie Moesia superior kolonie Viminacium.

Afsnede: AN III (ANNO III) - jaar 3 (241/242).
Sestertius ANNO III - 241/242 - Pick 81 var. - Varbanov - (Verg. 115)
Collectie Scottatlaw op
Tantalus coin registry

Gewicht: 18,22 gram
Diameter: 30 mm

Voorzijde: Gordianus III naar rechts met lauwerkrans, deel van paludamentum (mantel) zichtbaar gedragen over borstpantser.

Tekst: (D:) IMP GORDIANVS PIVS FEL AVGVST (IMPERATOR GORDIANVS PIVS FELIX AVGVSTVS) - Veldheer Gordianus, plichtsgetrouw en zegebrengend Augustus.

Keerzijde: Vrouw (Moesia) naar links gewend, zij houd haar rechterhand boven een stier en haar linkerhand boven een leeuw.

Tekst: (b:) PMSC - OLVIM (PROVINCIA MOESIA SVPERIOR COLONIA VIMINACIVM) - Provincie Moesia superior kolonie Viminacium.

Afsnede: AN .I.I.I. (ANNO .I.I.I.) - jaar 3 (241/242).

Opmerking: Dit type heeft een meer volledige tekst namelijk AUGVST ipv AVG.

Home



AN IIII
Dupondius ANNO IIII - 242/243 - Pick 84 - Varbanov 119
Nemesis Ancients
& Antiquities

Gewicht: 10,30 gram
Diameter: 23 mm

Voorzijde: Gordianus III naar rechts met stralenkroon, deel van paludamentum (mantel) zichtbaar gedragen over borstpantser.

Tekst: (C:) IMP GORDIANVS PIVS FEL AVG (IMPERATOR GORDIANVS PIVS FELIX AVGVSTVS) - Veldheer Gordianus, plichstgetrouw en zegebrengend Augustus.

Keerzijde: Vrouw (Moesia) naar links gewend, zij houd haar rechterhand boven een stier en haar linkerhand boven een leeuw.

Tekst: (b:) PMSC - OLVIM (PROVINCIA MOESIA SVPERIOR COLONIA VIMINACIVM) - Provincie Moesia superior kolonie Viminacium.

Afsnede: AN IIII (ANNO IIII) - jaar 4 (242/243).
Dupondius ANNO IIII - 242/243 - Pick 86 - Varbanov 124
Classical Numismatic Group

Gewicht: 8,15 gram
Diameter: 24 mm

Voorzijde: Gordianus III naar rechts met stralenkroon, deel van paludamentum (mantel) zichtbaar gedragen over borstpantser.

Tekst: (C:) IMP GORDIANVS PIVS FEL AVG (IMPERATOR GORDIANVS PIVS FELIX AVGVSTVS) - Veldheer Gordianus, plichstgetrouw en zegebrengend Augustus.

Keerzijde: Vrouw (Moesia) naar links gewend, links van haar een stier en rechts een leeuw. In haar handen heeft zij nu twee leger standaarden. Links een standaard met het cijfer VII en rechts met het cijfer IIII.

Tekst: (e:) PMS - C - O - LVIM (PROVINCIA MOESIA SVPERIOR COLONIA VIMINACIVM) - Provincie Moesia superior kolonie Viminacium.

Afsnede: AN IIII (ANNO IIII) - jaar 4 (242/243).
Dupondius ANNO IIII - 242/243 - Pick 87 - Varbanov 126
Gewicht: ? gram
Diameter: 22 mm

Voorzijde: Gordianus III naar rechts met stralenkroon, deel van paludamentum (mantel) zichtbaar gedragen over borstpantser.

Tekst: (C:) IMP GORDIANVS PIVS FEL AVG (IMPERATOR GORDIANVS PIVS FELIX AVGVSTVS) - Veldheer Gordianus, plichstgetrouw en zegebrengend Augustus.

Keerzijde: Vrouw (Moesia) naar links gewend, links van haar een stier en rechts een leeuw. In haar handen heeft zij twee leger standaarden. Links een standaard met het cijfer VII en op de standaard het hoofd van Tranquillina, de vrouw van Gordianus. De rechter standaard heeft het cijfer IIII en op de standaard het hoofd van Gordianus.

Tekst: (b:) PMSC - OLVIM (PROVINCIA MOESIA SVPERIOR COLONIA VIMINACIVM) - Provincie Moesia superior kolonie Viminacium.

Afsnede: AN IIII (ANNO IIII) - jaar 4 (242/243).
Dupondius ANNO IIII - 242/243 - Pick 88 - Varbanov 123
Gewicht: ? gram
Diameter: 22 mm

Voorzijde: Gordianus III naar rechts met stralenkroon, deel van paludamentum (mantel) zichtbaar gedragen over borstpantser.

Tekst: (C:) IMP GORDIANVS PIVS FEL AVG (IMPERATOR GORDIANVS PIVS FELIX AVGVSTVS) - Veldheer Gordianus, plichstgetrouw en zegebrengend Augustus.

Keerzijde: Vrouw (Moesia) naar links gewend, nu zonder stier en leeuw naast haar. In haar handen heeft zij twee leger standaarden. Links een standaard met het cijfer VII en op de standaard is nu de stier geplaatst. De rechter standaard heeft het cijfer IIII en op de standaard is de leeuw geplaatst.

Tekst: (f:) PMSC - OL - VIM (PROVINCIA MOESIA SVPERIOR COLONIA VIMINACIVM) - Provincie Moesia superior kolonie Viminacium.

Afsnede: AN IIII (ANNO IIII) - jaar 4 (242/243).
Dupondius ANNO IIII - 242/243 - Pick 90 - Varbanov 100
Particuliere collectie

Gewicht: 8,02 gram
Diameter: 22 mm

Voorzijde: Gordianus III naar rechts met stralenkroon, deel van paludamentum (mantel) zichtbaar gedragen over borstpantser.

Tekst: (C:) IMP GORDIANVS PIVS FEL AVG (IMPERATOR GORDIANVS PIVS FELIX AVGVSTVS) - Veldheer Gordianus, plichstgetrouw en zegebrengend Augustus.

Keerzijde: Vrouw (Moesia) naar links gewend, zonder stier en leeuw naast haar. In haar rechterhand heeft zij een haas bij de achterpoten vast. In haar linkerhand heeft zij een veldteken vast met waarschijnlijk de cijfers VII en IIII daar in geschreven.

Tekst: (b:) PMSC - OLVIM (PROVINCIA MOESIA SVPERIOR COLONIA VIMINACIVM) - Provincie Moesia superior kolonie Viminacium.

Afsnede: AN IIII (ANNO IIII) - jaar 4 (242/243).
Dupondius ANNO IIII - 242/243 - Pick 91 - Varbanov 97a
Collectie Scottatlaw op
Tantalus coin registry

Gewicht: 8,10 gram
Diameter: 25 mm

Voorzijde: Gordianus III naar rechts met stralenkroon, deel van paludamentum (mantel) zichtbaar gedragen over borstpantser.

Tekst: (C:) IMP GORDIANVS PIVS FEL AVG (IMPERATOR GORDIANVS PIVS FELIX AVGVSTVS) - Veldheer Gordianus, plichstgetrouw en zegebrengend Augustus.

Keerzijde: Gordianus naar links offerend bij een altaartje. In zijn linkerhand heeft hij een lans vast. Links van het altaar staat een standaard met het cijfer VII en op de standaard is de stier geplaatst. Rechts van de keizer staat een standaard met het cijfer IIII en op deze standaard is de leeuw geplaatst.

Tekst: (e:) PMS - C - O - LVIM (PROVINCIA MOESIA SVPERIOR COLONIA VIMINACIVM) - Provincie Moesia superior kolonie Viminacium.

Afsnede: AN IIII (ANNO IIII) - jaar 4 (242/243).
Sestertius ANNO IIII - 242/243 - Pick 83 - Varbanov - (Verg. 118)
Gewicht: 18,94 gram
Diameter: 29 mm

Voorzijde: Gordianus III naar rechts met lauwerkrans, deel van paludamentum (mantel) zichtbaar gedragen over borstpantser.

Tekst: (C:) IMP GORDIANVS PIVS FEL AVG (IMPERATOR GORDIANVS PIVS FELIX AVGVSTVS) - Veldheer Gordianus, plichstgetrouw en zegebrengend Augustus.

Keerzijde:Vrouw (Moesia) naar links gewend, zij houd haar rechterhand boven een stier en haar linkerhand boven een leeuw.

Tekst: (b:) PMSC - OLVIM (PROVINCIA MOESIA SVPERIOR COLONIA VIMINACIVM) - Provincie Moesia superior kolonie Viminacium.

Afsnede: AN IIII (ANNO IIII) - jaar 4 (242/243).
Sestertius ANNO IIII - 242/243 - Pick 83 var. - Varbanov - (Verg. 118)
Collectie Scottatlaw op
Tantalus coin registry

Gewicht: 19,21 gram
Diameter: 31 mm

Voorzijde: Ietwat karikaturaal borstbeeld van Gordianus III naar rechts met lauwerkrans, deel van paludamentum (mantel) zichtbaar gedragen over borstpantser.

Tekst: (C:) IMP GORDIANVS PIVS FEL AVG (IMPERATOR GORDIANVS PIVS FELIX AVGVSTVS) - Veldheer Gordianus, plichstgetrouw en zegebrengend Augustus.

Keerzijde:Vrouw (Moesia) naar links gewend, zij houd haar rechterhand boven een stier en haar linkerhand boven een leeuw.

Tekst: (b:) PMSC - OLVIM (PROVINCIA MOESIA SVPERIOR COLONIA VIMINACIVM) - Provincie Moesia superior kolonie Viminacium.

Afsnede: AN IIII (ANNO IIII) - jaar 4 (242/243).

Opmerking: Deze sestertius heeft een wat afwijkend, bijna karikaturaal borstbeeld van Gordianus. Op de keerzijde valt de ruimte tussen PMS en de letter C op.
Sestertius ANNO IIII - 242/243 - Pick 89 - Varbanov 99
Classical Numismatic Group

Gewicht: 20,33 gram
Diameter: 30 mm

Voorzijde: Gordianus III naar rechts met lauwerkrans, deel van paludamentum (mantel) zichtbaar gedragen over borstpantser.

Tekst: (C:) IMP GORDIANVS PIVS FEL AVG (IMPERATOR GORDIANVS PIVS FELIX AVGVSTVS) - Veldheer Gordianus, plichstgetrouw en zegebrengend Augustus.

Keerzijde: Vrouw (Moesia) naar links gewend, zonder stier en leeuw naast haar. In haar rechterhand heeft zij een haas bij de achterpoten vast. In haar linkerhand heeft zij een leger standaard vast met de cijfers VII en IIII.

Tekst: (b:) PMSC - OLVIM (PROVINCIA MOESIA SVPERIOR COLONIA VIMINACIVM) - Provincie Moesia superior kolonie Viminacium.

Afsnede: AN IIII (ANNO IIII) - jaar 4 (242/243).
Sestertius ANNO IIII - 242/243 - Pick 85 - Varbanov 125
Collectie Scottatlaw op
Tantalus coin registry

Gewicht: 20,13 gram
Diameter: 31 mm

Voorzijde: Gordianus III naar rechts met lauwerkrans, deel van paludamentum (mantel) zichtbaar gedragen over borstpantser.

Tekst: (C:) IMP GORDIANVS PIVS FEL AVG (IMPERATOR GORDIANVS PIVS FELIX AVGVSTVS) - Veldheer Gordianus, plichstgetrouw en zegebrengend Augustus.

Keerzijde: Vrouw (Moesia) naar links gewend, aan haar linkerzijde een stier en rechts leeuw. In haar handen heeft zij twee leger standaarden vast. Links een standaard met het cijfer VII en op de rechter standaard het cijfer IIII.

Tekst: (e:) PMS - C - O - LVIM (PROVINCIA MOESIA SVPERIOR COLONIA VIMINACIVM) - Provincie Moesia superior kolonie Viminacium.

Afsnede: AN IIII (ANNO IIII) - jaar 4 (242/243).
Piedfort ANNO IIII - 242/243 - Pick - - Varbanov -
Collectie Scottatlaw op Tantalus coin registry

Gewicht: 53,30 gram
Diameter: 34 mm

Voorzijde: Gordianus III naar rechts met lauwerkrans, deel van paludamentum (mantel) zichtbaar gedragen over borstpantser.

Tekst: (C:) IMP GORDIANVS PIVS FEL AVG (IMPERATOR GORDIANVS PIVS FELIX AVGVSTVS) - Veldheer Gordianus, plichstgetrouw en zegebrengend Augustus.

Keerzijde: Vrouw (Moesia) naar links gewend, zij houd haar rechterhand boven een stier en haar linkerhand boven een leeuw.

Tekst: (b:) PMSC - OLVIM (PROVINCIA MOESIA SVPERIOR COLONIA VIMINACIVM) - Provincie Moesia superior kolonie Viminacium.

Afsnede: AN IIII (ANNO IIII) - jaar 4 (242/243).

Home



AN V
Sestertius ANNO V - 243/244 - Pick 92 - Varbanov 120
Classical Numismatic Group

Gewicht: 18,36 gram
Diameter: 28 mm

Voorzijde: Gordianus III naar rechts met lauwerkrans, deel van paludamentum (mantel) zichtbaar gedragen over borstpantser.

Tekst: (C:) IMP GORDIANVS PIVS FEL AVG (IMPERATOR GORDIANVS PIVS FELIX AVGVSTVS) - Veldheer Gordianus, plichstgetrouw en zegebrengend Augustus.

Keerzijde:Vrouw (Moesia) naar links gewend, zij houd haar rechterhand boven een stier en haar linkerhand boven een leeuw.

Tekst: (b:) PMSC - OLVIM (PROVINCIA MOESIA SVPERIOR COLONIA VIMINACIVM) - Provincie Moesia superior kolonie Viminacium.

Afsnede: AN . V (ANNO V) - jaar 5 (243/244).
Dupondius ANNO V - 243/244 - Pick 93 - Varbanov 121
Particuliere collectie

Gewicht: gram
Diameter: mm

Voorzijde: Gordianus III naar rechts met stralenkroon, deel van paludamentum (mantel) zichtbaar gedragen over borstpantser.

Tekst: (C:) IMP GORDIANVS PIVS FEL AVG (IMPERATOR GORDIANVS PIVS FELIX AVGVSTVS) - Veldheer Gordianus, plichstgetrouw en zegebrengend Augustus.

Keerzijde:Vrouw (Moesia) naar links gewend, zij houd haar rechterhand boven een stier en haar linkerhand boven een leeuw.

Tekst: (b:) PMSC - OLVIM (PROVINCIA MOESIA SVPERIOR COLONIA VIMINACIVM) - Provincie Moesia superior kolonie Viminacium.

Afsnede: AN V. (ANNO V) - jaar 5 (243/244).

Home